Emissierechten voor zware vrachtwagens

Verordening (EU) 2019/1242 stelt normen vast voor de CO₂-uitstoot van nieuwe zware vrachtwagens. Fabrikanten waarvan de voertuigen minder uitstoten dan de doelstelling voorschrijft, kunnen daarvoor emissiekredieten ontvangen. Tot nu toe werden kredieten voor de jaren vóór 2030 alleen meegeteld als de uitstoot van de fabrikant onder het zogenaamde lineaire reductietraject lag. De door de Europese Commissie voorgestelde wijziging brengt hierin verandering voor de jaren 2025–2029: een fabrikant krijgt altijd een krediet wanneer zijn uitstoot onder de doelstelling voor het betreffende jaar ligt. Fabrikanten krijgen zo vóór 2030 meer speelruimte. De doelstellingen voor 2030 en de daaropvolgende jaren blijven ongewijzigd. Stadsbussen vallen uitdrukkelijk niet onder deze wijziging.

De Commissie heeft het voorstel op 16 december 2025 gepubliceerd. De EPP-Fractie en de Commissie milieubeheer (ENVI) hebben om een spoedprocedure verzocht en het Parlement heeft dit verzoek op 10 maart 2026 goedgekeurd. Het voorstel heeft daarom de gebruikelijke behandeling in de commissie niet doorlopen: er is geen commissieverslag over opgesteld en het heeft geen rapporteur of schaduwrapporteur. De plenaire vergadering stemde rechtstreeks over de tekst van de Commissie en er vond geen debat over plaats.

Vóór de eindstemming hebben de leden zich uitgesproken over amendementen. De extreemlinkse fractie The Left stelde voor het voorstel van de Commissie in zijn geheel te verwerpen. Haar voorstel werd met 81 tegen 473 en 5 onthoudingen verworpen. Alle leden van de fractie Greens/EFA (45) en 31 leden van The Left stemden voor verwerping. Ook geen van de drie amendementen waarover werd gestemd, werd aangenomen. Het Parlement heeft de tekst van de Commissie dus ongewijzigd aangenomen.

Bij de eindstemming waren de pro-Europese meerderheidsfracties verdeeld. De EPP (145 voor, 1 onthouding), de S&D (107 voor, 1 onthouding) en Renew (61 voor) stemden unaniem voor, zonder ook maar één tegenstem. S&D en Renew hebben zich niet afzonderlijk over het voorstel uitgesproken; hun standpunt blijkt daarom alleen uit de stemming. Greens/EFA stemde unaniem tegen (45 stemmen) en was de enige van de vier fracties die het voorstel verwierp. Ook Greens/EFA heeft zich niet afzonderlijk over deze wijziging uitgesproken, zodat we de redenen voor haar stemgedrag niet vermelden.

Namens de EPP heeft Jens Gieseke (EPP), woordvoerder van de fractie voor vervoer en toerisme, zich in een persbericht van de fractie van 10 maart 2026 over het voorstel uitgesproken. Het bericht verscheen op de dag dat het Parlement de spoedprocedure goedkeurde en heeft betrekking op deze stap, niet op de eindstemming. Gieseke verklaarde daarin dat de EPP-fractie het wetgevingsvoorstel van de Commissie zonder enige amendementen steunt.

De EPP stemde samen met extreemrechts: ECR (55 voor, 1 tegen, 2 onthoudingen), PfE (60 voor) en ESN (21 voor, 1 tegen). De stemmen van extreemrechts waren echter niet doorslaggevend voor de uitslag. De EPP, S&D en Renew hadden samen al 313 stemmen voor, wat ook zonder die stemmen voldoende zou zijn geweest voor aanneming. Extreemlinks (The Left) stemde overwegend tegen: 31 tegen, 1 voor en 4 onthoudingen.

Het standpunt van het Parlement komt overeen met de definitieve tekst van de verordening. De Raad heeft de verordening op 30 maart 2026 aangenomen en op 7 mei 2026 is deze in het Publicatieblad van de EU verschenen als Verordening (EU) 2026/1046.