Zakaz stosowania monakolinów z czerwonych drożdży ryżowych

Komisja zaproponowała przeniesienie monakolin z czerwonego ryżu drożdżowego z załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1925/2006 z części B do części A. W części B substancje te są dopuszczone w żywności z limitem poniżej 3 mg dziennie. Część A zawiera substancje, które są całkowicie zabronione w żywności, w tym w suplementach diety. Komisja opiera się na opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 29 stycznia 2025 r. EFSA nie była w stanie określić w nim bezpiecznej dawki dziennej i potwierdziła obawy dotyczące poważnych skutków ubocznych nawet przy dawkach rzędu 3 mg dziennie.

Środek ten jest przyjmowany w ramach procedury regulacyjnej z kontrolą. W ramach tej procedury Parlament może ją wstrzymać poprzez zgłoszenie sprzeciwu zgodnie z art. 115 Regulaminu. Taki sprzeciw wymaga jednak bezwzględnej większości wszystkich posłów, czyli 361 głosów z 720, a nie tylko większej liczby głosów „za” niż „przeciw”. Za sprzeciwem głosowało 291 posłów, przeciw – 276, a 13 wstrzymało się od głosu; oddano 580 głosów. Parlament Europejski odnotowuje zatem wynik jako odrzucenie: nie powstał ważny sprzeciw, a Komisja może przyjąć zakaz.

Sprzeciw złożyło 45 posłów, w tym 29 z EPP i 16 z ECR. Wśród sygnatariuszy z EPP przeważają posłowie hiszpańscy, a wszyscy sygnatariusze z ECR należą do włoskiej partii Fratelli d’Italia. Żaden poseł z grup S&D, Renew ani Greens/EFA nie podpisał sprzeciwu. Autorzy rezolucji domagali się w niej, aby Komisja wycofała wniosek.

Głosowanie podzieliło proeuropejską większość. EPP zagłosowała za sprzeciwem (121 za, 19 przeciw, 7 wstrzymało się od głosu), razem z wszystkimi trzema ugrupowaniami skrajnej prawicy: ECR (69 za, 2 przeciw), PfE (63 za, 3 przeciw) oraz ESN (24 za, nikt przeciw). Przeciw głosowały S&D (98 przeciw, nikt za, 1 wstrzymał się), Renew (65 przeciw, 1 za, 3 wstrzymały się) oraz Greens/EFA (44 przeciw, 2 za). Przeciw zagłosowała również skrajna lewica The Left (36 głosów przeciw, 1 wstrzymał się). Żadna z czterech grup proeuropejskiej większości nie wypowiedziała się osobno na temat głosowania, dlatego opisujemy ich stanowisko na podstawie tego, jak głosowały.

Po stronie sprzeciwu stanęła zatem EPP wraz ze skrajną prawicą i miała więcej głosów. Do zablokowania środka potrzeba było jednak 361 głosów, więc merytorycznie przeważyło stanowisko S&D, Renew i Greens/EFA: wniosek Komisji pozostał w grze.

Tak samo zakończył się drugi sprzeciw tego samego dnia. Był on skierowany przeciwko wnioskowi Komisji o przeniesienie preparatów z roślin Rheum, Cassia senna i Rhamnus zawierających pochodne hydroksyantracenu z części C do części A tego samego załącznika, czyli do grupy substancji całkowicie zakazanych. Zastrzeżenie to zgłosiła parlamentarna Komisja ds. Środowiska, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI), a posłem odpowiedzialnym za tę sprawę był Pascal Arimont (EPP). Komisja domagała się odroczenia do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości oraz przeprowadzenia pełnej, aktualnej oceny naukowej. Trybunał bowiem wyrokami z dnia 13 listopada 2024 r. uchylił wcześniejsze rozporządzenie (UE) 2021/468 dotyczące tych substancji, a zgodnie z treścią rezolucji nie zapadła jeszcze decyzja w sprawie odwołania Komisji. Za głosowało 282 posłów, przeciw – 259, a 23 wstrzymało się od głosu, ponownie poniżej progu 361. Rozkład głosów był taki sam: EPP za (111 za, 24 przeciw, 7 wstrzymało się) wraz z ECR, PfE i ESN, przeciwko S&D (87 przeciw, 7 za), Renew (57 przeciw, 1 za) oraz Greens/EFA (45 przeciw).