De rechtsstaat en het misbruik van EU-geld in Slowakije

347 leden stemden voor de resolutie, 165 tegen en 25 onthielden zich. Alle vier de fracties van de pro-Europese meerderheid steunden de resolutie: S&D (106), Renew (57) en Greens/EFA (37) zonder ook maar één tegenstem of onthouding, en de EPP met 114 stemmen voor, 3 tegen en 4 onthoudingen. The Left stemde overwegend voor (27 voor, 1 tegen, 10 onthoudingen). Van de extreemrechtse fracties stemde PfE unaniem tegen (70), ESN had 23 stemmen tegen en 1 onthouding en ECR 53 tegen, 4 voor en 6 onthoudingen. Het resultaat werd gedragen door de pro-Europese meerderheid; de EPP en de extreemrechtse fracties hebben niet gestemd.

De resolutie sluit het debat af over de verklaringen van de Raad en de Commissie over Slowakije van 11 februari 2026. De tekst werd gezamenlijk ingediend door de EPP, S&D, Renew en Greens/EFA, en medeondertekend door The Left. Het standpunt van de pro-Europese meerderheid blijkt uit het feit dat het om haar eigen voorstel gaat, waarvoor zij ook heeft gestemd.

De resolutie „spreekt haar diepe bezorgdheid uit over de verslechtering van de toestand van de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in Slowakije“ en herinnert eraan dat de aantoonbare naleving van de rechtsstaat en het Handvest van de grondrechten een essentiële voorwaarde is voor het ontvangen van EU-middelen. De Commissie wordt opgeroepen te beoordelen of er een duidelijk gevaar bestaat dat Slowakije de in artikel 2 van het EU-Verdrag genoemde waarden ernstig schendt. Indien de bezorgdheid blijft bestaan en naar behoren wordt onderbouwd, mag de Commissie niet aarzelen om dwangmaatregelen te nemen, waaronder een inbreukprocedure en de opschorting van betalingen. De resolutie herhaalt ook de oproep om de eerste stap te zetten in de procedure op grond van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de eerbiediging van de beginselen van de rechtsstaat.

Een groot deel van de tekst heeft betrekking op de bestrijding van corruptie. Volgens de missie van de monitoringgroep van de Commissie burgerlijke vrijheden is de bestrijding van corruptie niet langer een prioriteit van de Slowaakse regering. In de resolutie wordt betreurd dat Slowakije de straffen voor corruptie en financiële misdrijven heeft verlaagd, de verjaringstermijnen heeft verkort en zowel het Nationaal Criminele Agentschap als het Bureau van de Speciale Aanklager heeft opgeheven. De afschaffing van het Bureau van de speciale openbare aanklager wordt „krachtig veroordeeld“: volgens de tekst kan de impact ervan op de vervolging van corruptie niet worden gecompenseerd door de activiteiten van het Bureau van de Europese openbare aanklager (EPPO). Het bureau onderzocht voorheen 120 tot 150 aanklachten per jaar. Volgens voorlopige statistieken zouden er in de eerste maanden van 2025 slechts twee aanklachten voor soortgelijke feiten zijn ingediend. In de resolutie wordt ook bezorgdheid geuit over het vermeende misbruik van middelen voor plattelandsontwikkeling voor de bouw of renovatie van luxe particuliere onroerende goederen.

De resolutie spreekt ook haar diepe bezorgdheid uit over de wijzigingen in de grondwet van de Slowaakse Republiek, met name die welke de grondrechten, de rechtsstaat en het voorrangsprincipe van het EU-recht beperken. Evenzo wordt bezorgdheid geuit over de verslechtering van de mediavrijheid, met inbegrip van politieke inmenging in de publieke omroep. Volgens de tekst zijn de leden van de Raad van de Slowaakse televisie en radio door de regering en het parlement uitsluitend benoemd uit kandidaten van de regeringscoalitie. De resolutie veroordeelt krachtig de toenemende druk op het maatschappelijk middenveld. Zij roept de Slowaakse autoriteiten ook op om de rechten van Roma, LGBTIQ+-personen en minderheden te beschermen en een einde te maken aan de onteigening van grond op basis van naoorlogse decreten. Daarentegen juicht het toe dat het Slowaakse parlement in maart 2026 de omstreden wet heeft ingetrokken waarmee het Bureau voor de bescherming van klokkenluiders zou worden opgeheven, en dat het bureau is gehandhaafd.